<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X35n0647"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 647 观音经普门品肤说</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 647 观音经普门品肤说</title> <author>淸 灵耀说</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">647</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观音经普门品肤说</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB07055"> <charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName> <mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping> <mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>琐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+贝]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-29T11:40:42"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0166c" n="0166c"/> <lb ed="X" n="0166c01"/> <lb ed="X" n="0166c02"/> <lb ed="X" n="0166c03"/> <lb ed="X" n="0166c04"/> <lb ed="X" n="0166c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 647-A 普门肤说叙</cb:mulu><head>No. 647-A <lb ed="X" n="0166c06"/><lb ed="R055" n="0293a01"/> 普门肤说叙</head> <lb ed="X" n="0166c07"/> <lb ed="X" n="0166c08"/><lb ed="R055" n="0293a02"/><p xml:id="pX35p0166c0801">此经大师著有玄文。法智复详二记。开深进始。事理 <lb ed="X" n="0166c09"/><lb ed="R055" n="0293a03"/>圆畅。诚为极廣大精微之典。後生何敢赘辞。唯是式 <lb ed="X" n="0166c10"/><lb ed="R055" n="0293a04"/>师分解别偈。科巽自然。義如冗<g ref="#CB07055">琐</g>。童蒙求我难遵指 <lb ed="X" n="0166c11"/><lb ed="R055" n="0293a05"/>授。累因讲次润以浅言。在祖师固视之。如皮毛碔砆。 <lb ed="X" n="0166c12"/><lb ed="R055" n="0293a06"/>而弁髦之矣。学人录存。目为肤说。盖以皮肤虽浅亦 <lb ed="X" n="0166c13"/><lb ed="R055" n="0293a07"/>人身之所不弃者也。则是说也度幾轻尘细雾。聊佐 <lb ed="X" n="0166c14"/><lb ed="R055" n="0293a08"/>高深。敢言别见一斑。居为新说哉。知我罪我。所不辞 <lb ed="X" n="0166c15"/><lb ed="R055" n="0293a09"/>也。</p><p xml:id="pX35p0166c1502" cb:place="inline">戊午阳月嘉禾智觉教寺比丘灵耀序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0166c16"/> <lb ed="X" n="0166c17"/> <lb ed="X" n="0166c18"/> <lb ed="X" n="0166c19"/> <lb ed="X" n="0166c20"/> <lb ed="X" n="0166c21"/> <lb ed="X" n="0166c22"/> <lb ed="X" n="0166c23"/> <lb ed="X" n="0166c24"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0167a" n="0167a"/> <lb ed="X" n="0167a01"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">普门肤说科</cb:mulu><head>No. 647-B <lb ed="X" n="0167a02"/><lb ed="R055" n="0294a01"/> 普门肤说科分二</head> <lb ed="X" n="0167a03"/><lb ed="R055" n="0294a01"/> <lb ed="X" n="0167a04"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0401">一正说<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a05"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0501">一长行<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a06"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0601">一观音拔苦<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a07"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0701">一问<note place="inline">尔时</note></item> <lb ed="X" n="0167a08"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a0801">二答<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a09"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0901">一正出拔苦</item> <lb ed="X" n="0167a10"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1001">二结劝持名</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a11"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0167a1101" n="0167a1101"/><anchor xml:id="beg0167a1101" n="0167a1101"/>二<anchor xml:id="end0167a1101"/>普门与乐<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a12"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1201">一问<note place="inline">无</note></item> <lb ed="X" n="0167a13"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1301">二答<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a14"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1401">一正出与乐<note place="inline"><persName>佛</persName>告</note></item> <lb ed="X" n="0167a15"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1501">二结劝供养<note place="inline">是</note></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a16"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1601">二别偈<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0167a17"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1701">一重颂经文<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a18"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1801">一问<note place="inline">尔</note></item> <lb ed="X" n="0167a19"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1901">二答<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a20"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2001">一双标<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a21"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2101">一正标与拔<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a22"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2201">一观音拔苦<note place="inline">具</note></item> <lb ed="X" n="0167a23"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2301">二普门与乐<note place="inline">善应</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a24"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2401">二长颂行愿<note place="inline">弘誓</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a25"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2501">二双释<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a26"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2601">一释观音拔苦<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0167a27"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2701">一总颂三业灭苦<note place="inline">我为</note></item> <lb ed="X" n="0167a28"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2801">二廣颂称名救难<note place="inline">十二</note></item> <lb ed="X" n="0167a29"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2901">三总结救苦无量<note place="inline">众生</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a30"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3001">二释普门与乐<note place="inline">十方</note></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a31"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3101">二别释观音<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a32"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3201">一约<g ref="#CB15072">拔</g>苦释观<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0167a33"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3301">一牒所拔苦<note place="inline">种种</note></item> <lb ed="X" n="0167a34"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3401">二释能<g ref="#CB15072">拔</g>观<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a35"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3501">一正释<note place="inline">真</note></item> <lb ed="X" n="0167a36"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3601">二劝仰<note place="inline">常</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a37"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3701">三结成智用<note place="inline">无垢</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a38"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3801">二约与乐释音<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a39"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3901">一先示二轮为音本<note place="inline">悲体</note></item> <lb ed="X" n="0167a40"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4001">二正出三音皆与乐<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a41"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a4101">一念音与乐<note place="inline">诤讼</note></item> <lb ed="X" n="0167a42"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4201">二正出三音<note place="inline">妙音</note></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a43"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4301">三重结持供<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0167a44"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a4401">一重结持名<note place="inline">是</note></item> <lb ed="X" n="0167a45"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4501">二重结礼供<note place="inline">具一</note></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0167a46"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4601">二结益<note place="inline">尔</note></item></list> <lb ed="X" n="0167a47"/><lb ed="R055" n="0294a01"/> <lb ed="X" n="0167a48"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><p xml:id="pX35p0167a4801">普门科竟</p> <lb ed="X" n="0167a49"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><p xml:id="pX35p0167a4901">耀僧定</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168a" n="0168a"/> <lb ed="X" n="0168a01"/> <lb ed="X" n="0168a02"/><cb:docNumber>No. 647</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0168a03"/><lb ed="R055" n="0295a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观世音菩萨普门品肤说</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0168a04"/> <lb ed="X" n="0168a05"/><lb ed="R055" n="0295a02"/><byline cb:type="author">天台後学 灵耀 说</byline> <lb ed="X" n="0168a06"/><lb ed="R055" n="0295a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">说题</cb:mulu><head>说题</head> <lb ed="X" n="0168a07"/><lb ed="R055" n="0295a04"/><p xml:id="pX35p0168a0701">此品乃流通本尊独妙之人法。故与正宗旨趣略同。 <lb ed="X" n="0168a08"/><lb ed="R055" n="0295a05"/>夫<persName>世尊</persName>欲普畅妙法于世间。先普观世间根機可否。 <lb ed="X" n="0168a09"/><lb ed="R055" n="0295a06"/>然後施以妙音。如花严略拟。鹿苑密露。方等对说。般 <lb ed="X" n="0168a10"/><lb ed="R055" n="0295a07"/>若带明。既至灵山。可以普开十世界人同归独妙矣。 <lb ed="X" n="0168a11"/><lb ed="R055" n="0295a08"/>又观世间機宜有上中下别。<persName>佛</persName>则复以法譬因缘之 <lb ed="X" n="0168a12"/><lb ed="R055" n="0295a09"/>音。大开方便之门。则知<persName>如来</persName>欲开独妙。事不率尔。委 <lb ed="X" n="0168a13"/><lb ed="R055" n="0295a10"/>观世機。方伸开导。今流通独妙大士。正能仰体圣仪。 <lb ed="X" n="0168a14"/><lb ed="R055" n="0295a11"/>先观世機方逗法音。如下别偈释音中。以三种音流 <lb ed="X" n="0168a15"/><lb ed="R055" n="0295a12"/>通三周妙法。故名观世音也。</p><p xml:id="pX35p0168a1512" cb:place="inline">观。是大士本有大光明 <lb ed="X" n="0168a16"/><lb ed="R055" n="0295a13"/>藏。般若圆照。意密鉴機也。世。是身密普现。如花严十 <lb ed="X" n="0168a17"/><lb ed="R055" n="0295a14"/>身相好。论依正两种十身。则有国土身。世界身。如今 <lb ed="X" n="0168a18"/><lb ed="R055" n="0295a15"/>经应以<persName>佛</persName>世界身得度者即现<persName>佛</persName>世界身。应以九世 <lb ed="X" n="0168a19"/><lb ed="R055" n="0295a16"/>界身得度者即现九世界身。总是大士以法界无碍 <lb ed="X" n="0168a20"/><lb ed="R055" n="0295a17"/>身雲。入不思议无记化化禅。法身普现群生前也。音。 <lb ed="X" n="0168a21"/><lb ed="R055" n="0295a18"/>是大士四无碍辩才。普为众生说。法能令闻法音者 <lb ed="X" n="0168a22"/><lb ed="R055" n="0295b01"/>皆得解脱。所谓文门即解脱。口密说法也。此三德三 <lb ed="X" n="0168a23"/><lb ed="R055" n="0295b02"/>密乃大士久修久证之中道应本。虽由三观修克。若 <lb ed="X" n="0168a24"/><lb ed="R055" n="0295b03"/>作一句呼之。可指圆中应本。既得中道应本。便可于 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168b" n="0168b"/> <lb ed="X" n="0168b01"/><lb ed="R055" n="0295b04"/>俗谛门头。妙假施设遍化众生。而化众生处。不出慈 <lb ed="X" n="0168b02"/><lb ed="R055" n="0295b05"/>悲与拔。若观字作一句。世音二字作一句。此即大士 <lb ed="X" n="0168b03"/><lb ed="R055" n="0295b06"/>寂而常照。普鉴象马牛羊钟铃锣鼓男子女人二乘 <lb ed="X" n="0168b04"/><lb ed="R055" n="0295b07"/>菩萨十世界感叩音声而皆令解脱。此即大士于散 <lb ed="X" n="0168b05"/><lb ed="R055" n="0295b08"/>提岚界宝藏<persName>佛</persName>所发愿。凡世间众生呼我名字不得 <lb ed="X" n="0168b06"/><lb ed="R055" n="0295b09"/>脱苦者。我誓不成正觉。大悲经中皆应志心称念我 <lb ed="X" n="0168b07"/><lb ed="R055" n="0295b10"/>之名字。今经即时观其音声皆得解脱。楞严下与法 <lb ed="X" n="0168b08"/><lb ed="R055" n="0295b11"/>界众生同一悲仰。拔苦悲观也。若观世二字作一句 <lb ed="X" n="0168b09"/><lb ed="R055" n="0295b12"/>读。音字作一句读。则是大士遍观十世间機宜差别。 <lb ed="X" n="0168b10"/><lb ed="R055" n="0295b13"/>然後随機逗法。此如今经应现何世间身得度者。即 <lb ed="X" n="0168b11"/><lb ed="R055" n="0295b14"/>现何世间身而为说法令得解脱。乃先以意密鉴機。 <lb ed="X" n="0168b12"/><lb ed="R055" n="0295b15"/>後以口轮说法。楞严云上与十方诸<persName>佛</persName>同一慈力。与 <lb ed="X" n="0168b13"/><lb ed="R055" n="0295b16"/>乐慈观也。要之假观度生。俗谛设化。总不外乎慈悲 <lb ed="X" n="0168b14"/><lb ed="R055" n="0295b17"/>与拔耳。然世有但称观音菩萨。观音大士。而略去中 <lb ed="X" n="0168b15"/><lb ed="R055" n="0295b18"/>间一世字者。亦足尽大士之德也。盖此观字即大士 <lb ed="X" n="0168b16"/><lb ed="R055" n="0296a01"/>初修一心三观。而音之一字即三谛一境。所谓常境 <lb ed="X" n="0168b17"/><lb ed="R055" n="0296a02"/>无相。常智无缘。名字解此。观行修此。乃至始本一合。 <lb ed="X" n="0168b18"/><lb ed="R055" n="0296a03"/>始本双忘。则三谛三观三非三。擧一即三三即一。谛 <lb ed="X" n="0168b19"/><lb ed="R055" n="0296a04"/>观名别体复同。是故能所二非二。如楞严中初于古 <lb ed="X" n="0168b20"/><lb ed="R055" n="0296a05"/>观音<persName>如来</persName>时禀受从闻思修入三摩提。初于闻中入 <lb ed="X" n="0168b21"/><lb ed="R055" n="0296a06"/>流忘所。所入既寂。动静二相了然不生。如是尽闻闻 <lb ed="X" n="0168b22"/><lb ed="R055" n="0296a07"/>所闻尽。觉所觉空。空觉极圆。生灭灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0168b2201" n="0168b2201"/><anchor xml:id="beg0168b2201" n="0168b2201"/>已<anchor xml:id="end0168b2201"/>。寂灭现前。忽 <lb ed="X" n="0168b23"/><lb ed="R055" n="0296a08"/>然超越世出世间。乃以所闻之音为境。用圆观观之。 <lb ed="X" n="0168b24"/><lb ed="R055" n="0296a09"/>直破十界五住之真空荡相观也。问。空观只破四住 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168c" n="0168c"/> <lb ed="X" n="0168c01"/><lb ed="R055" n="0296a10"/>六凡。今云寂灭现前。则遮则法尔空中矣。何得但言 <lb ed="X" n="0168c02"/><lb ed="R055" n="0296a11"/>空观荡相耶。答。别家次第三观。藏通入道空观。则但 <lb ed="X" n="0168c03"/><lb ed="R055" n="0296a12"/>破四住六凡。今大士所修。乃圆妙谛观。空则十界俱 <lb ed="X" n="0168c04"/><lb ed="R055" n="0296a13"/>空。立则十界俱立。即如三谛。亦云真谛者泯一切法。 <lb ed="X" n="0168c05"/><lb ed="R055" n="0296a14"/>岂但偏真小空而<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c0501" n="0168c0501"/><anchor xml:id="beg0168c0501" n="0168c0501"/>已<anchor xml:id="end0168c0501"/>哉。故此圆空当前。不但破四住。 <lb ed="X" n="0168c06"/><lb ed="R055" n="0296a15"/>亦破无明。不但破六凡。亦破十界。方得谓之忽然超 <lb ed="X" n="0168c07"/><lb ed="R055" n="0296a16"/>越世出世间也。只如初释观世音三字。即中实应本。 <lb ed="X" n="0168c08"/><lb ed="R055" n="0296a17"/>亦岂次第但中乎哉。良由大士具此圆妙盛德。故加 <lb ed="X" n="0168c09"/><lb ed="R055" n="0296a18"/>以观世音三字美名也。成如是妙观之人。出如是圆 <lb ed="X" n="0168c10"/><lb ed="R055" n="0296b01"/>妙之音。故能流通<persName>如来</persName>妙法。岂他人所能比拟耶。</p><p xml:id="pX35p0168c1020" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0168c11"/><lb ed="R055" n="0296b02"/>菩萨者。大士既具圆德则与<persName>佛</persName>孱齐。况过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c1101" n="0168c1101"/><anchor xml:id="beg0168c1101" n="0168c1101"/>已<anchor xml:id="end0168c1101"/>为正 <lb ed="X" n="0168c12"/><lb ed="R055" n="0296b03"/>法明<persName>如来</persName>。不应仍就菩萨之位。菩萨乃师弟中之弟 <lb ed="X" n="0168c13"/><lb ed="R055" n="0296b04"/>位。如君臣中之臣位。父子中之子位也。此有二意。一 <lb ed="X" n="0168c14"/><lb ed="R055" n="0296b05"/>是大士之撝谦。盖本师亦名观世音。只因箕裘克绍 <lb ed="X" n="0168c15"/><lb ed="R055" n="0296b06"/>盂圆水圆。故亦名观世音。然如父在子不敢称老。故 <lb ed="X" n="0168c16"/><lb ed="R055" n="0296b07"/>谦居子位。又复现在安养世界作宝池内绍。宜居子 <lb ed="X" n="0168c17"/><lb ed="R055" n="0296b08"/>位。今来娑婆。虽云是客。既来辅化。同列弟子。不寧若 <lb ed="X" n="0168c18"/><lb ed="R055" n="0296b09"/>是。楞严云。愿于十方诸<persName>佛</persName>位下作法王子。则是大士 <lb ed="X" n="0168c19"/><lb ed="R055" n="0296b10"/>素心谦退。坎德自居。不同世人之贡高憍慢矣。二是 <lb ed="X" n="0168c20"/><lb ed="R055" n="0296b11"/>大士之慈悲。盖居<persName>佛</persName>位则尊而高。难于与拔。如天子 <lb ed="X" n="0168c21"/><lb ed="R055" n="0296b12"/>深居九重之内。虽有洪恩大赦。欲遍及苍生。其如君 <lb ed="X" n="0168c22"/><lb ed="R055" n="0296b13"/>赦则官不赦。官赦则吏不赦。若有帑赐。士大夫之所 <lb ed="X" n="0168c23"/><lb ed="R055" n="0296b14"/>匿。厮养士之所窃。下民不能亲炙上德矣。故古之大 <lb ed="X" n="0168c24"/><lb ed="R055" n="0296b15"/>人有抱恨不曾身为县令者。大士身既<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0168c2401" n="0168c2401"/><anchor xml:id="beg0168c2401" n="0168c2401"/>已<anchor xml:id="end0168c2401"/>。然似薄 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169a" n="0169a"/> <lb ed="X" n="0169a01"/><lb ed="R055" n="0296b16"/>天子而不为。甘居菩萨之位。以遍拔众生之苦。遍与 <lb ed="X" n="0169a02"/><lb ed="R055" n="0296b17"/>众生之乐。如楞严大悲。今经所云。是能实能权。能上 <lb ed="X" n="0169a03"/><lb ed="R055" n="0296b18"/>能下。能进能退。能诎能信。如君子不器。左右具宜。又 <lb ed="X" n="0169a04"/><lb ed="R055" n="0297a01"/>与释迦同其大权自在。无施不可之妙能。不同亢龙 <lb ed="X" n="0169a05"/><lb ed="R055" n="0297a02"/>无首。能上不能下。能进不能退之拘拘小圣作为也。</p> <lb ed="X" n="0169a06"/><lb ed="R055" n="0297a03"/><p xml:id="pX35p0169a0601">〇普门品。诸菩萨自行化他。皆各住一法门。如文殊 <lb ed="X" n="0169a07"/><lb ed="R055" n="0297a04"/>以智为门。普贤以行为门等。今大士之门名普者。正 <lb ed="X" n="0169a08"/><lb ed="R055" n="0297a05"/>与教主妙法宛同。盖教主所证所施之法门难解难 <lb ed="X" n="0169a09"/><lb ed="R055" n="0297a06"/>入称之为妙者。以其非顿非渐非秘密不定非藏通 <lb ed="X" n="0169a10"/><lb ed="R055" n="0297a07"/>别圆。非阿含四门俱入<name role="" type="person">淸凉池</name>。非三人同以无言说 <lb ed="X" n="0169a11"/><lb ed="R055" n="0297a08"/>道体色入空之朱<g ref="#CB15179">雀</g>门中不妨庶民出入。非花严历 <lb ed="X" n="0169a12"/><lb ed="R055" n="0297a09"/>别之五十三知识门。非四十二字门。非八万四千陀 <lb ed="X" n="0169a13"/><lb ed="R055" n="0297a10"/>罗尼三昧波罗蜜法门。而众生感叩。则<persName>如来</persName>不妨施 <lb ed="X" n="0169a14"/><lb ed="R055" n="0297a11"/>顿施渐施秘密不定施藏通别圆。乃至施八万四千 <lb ed="X" n="0169a15"/><lb ed="R055" n="0297a12"/>陀罗尼三昧波罗蜜法门。又不妨即顿即渐即秘密 <lb ed="X" n="0169a16"/><lb ed="R055" n="0297a13"/>不定即藏通别圆。乃至即八万四千波罗蜜法门。故 <lb ed="X" n="0169a17"/><lb ed="R055" n="0297a14"/>称之曰妙。大士所修所施之法与拔苦乐。而称之曰 <lb ed="X" n="0169a18"/><lb ed="R055" n="0297a15"/>普者。亦以此门非大非小非方非圆非顿渐秘密不 <lb ed="X" n="0169a19"/><lb ed="R055" n="0297a16"/>定乃至非八万四千陀罗尼三昧波罗蜜门。而能随 <lb ed="X" n="0169a20"/><lb ed="R055" n="0297a17"/>機感叩。不妨开大小方圆顿渐秘密不定藏通别圆。 <lb ed="X" n="0169a21"/><lb ed="R055" n="0297a18"/>乃至八万四千三昧陀罗尼之法门。以遍拔法界之 <lb ed="X" n="0169a22"/><lb ed="R055" n="0297b01"/>苦。遍与法界之乐。遍应众生之求。当知若住定一法 <lb ed="X" n="0169a23"/><lb ed="R055" n="0297b02"/>一门。即不能遍逗普应。虽不住著一门。又非无本可 <lb ed="X" n="0169a24"/><lb ed="R055" n="0297b03"/>據者。故不妨即大小方圆顿渐秘密不定即藏通别 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169b" n="0169b"/> <lb ed="X" n="0169b01"/><lb ed="R055" n="0297b04"/>圆。即四门俱入。即朱<g ref="#CB15179">雀</g>门不碍庶民出入。乃至即八 <lb ed="X" n="0169b02"/><lb ed="R055" n="0297b05"/>万四千陀罗尼正受波罗蜜法门。故称之曰普。世尊 <lb ed="X" n="0169b03"/><lb ed="R055" n="0297b06"/>于三千性相法上以圆三观了之。皆是实相。故能卷 <lb ed="X" n="0169b04"/><lb ed="R055" n="0297b07"/>舒自在。而大士亦于无量法门上以圆三观了之皆 <lb ed="X" n="0169b05"/><lb ed="R055" n="0297b08"/>是实相。故能与拔无方。故知法即门。门即法。普即妙。 <lb ed="X" n="0169b06"/><lb ed="R055" n="0297b09"/>妙即普。无二无别。如此之妙法。非普门不能流通。如 <lb ed="X" n="0169b07"/><lb ed="R055" n="0297b10"/>此之普门。方能流通如是之妙法。则不同诸菩萨之 <lb ed="X" n="0169b08"/><lb ed="R055" n="0297b11"/>各住一门。而未必普遍者矣。故云流通独妙之人法。 <lb ed="X" n="0169b09"/><lb ed="R055" n="0297b12"/>乃与正宗旨趣略同也。若论十双五隻。具如玄记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0169b10"/><lb ed="R055" n="0297b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">说文</cb:mulu><head>说文</head> <lb ed="X" n="0169b11"/><lb ed="R055" n="0297b14"/><p xml:id="pX35p0169b1101">正说中长行之文。大师约三释消经。科段定義。奚翅 <lb ed="X" n="0169b12"/><lb ed="R055" n="0297b15"/>吕氏春秋。千金不易一字。今依祖师大段作两章。前 <lb ed="X" n="0169b13"/><lb ed="R055" n="0297b16"/>是观世音救苦。後是普门与乐。前拔苦竟。结劝持名。 <lb ed="X" n="0169b14"/><lb ed="R055" n="0297b17"/>後普现竟。结劝供养。虽前後各有与拔三业。今且约 <lb ed="X" n="0169b15"/><lb ed="R055" n="0297b18"/>義大分。如下重颂中亦只与拔两章。即孤起颂中释 <lb ed="X" n="0169b16"/><lb ed="R055" n="0298a01"/>观音二字。亦约拔苦释观。与乐释音。至别偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0169b1601" n="0169b1601"/><anchor xml:id="beg0169b1601" n="0169b1601"/>已<anchor xml:id="end0169b1601"/>完。方 <lb ed="X" n="0169b17"/><lb ed="R055" n="0298a02"/>总颂劝持劝供二義。盖与拔足以尽大士之慈悲。不 <lb ed="X" n="0169b18"/><lb ed="R055" n="0298a03"/>必更有别说也。尝推大士離安养来娑婆。元欲接引 <lb ed="X" n="0169b19"/><lb ed="R055" n="0298a04"/>堪忍众生俱生安养。现无量身而为说法。与出世之 <lb ed="X" n="0169b20"/><lb ed="R055" n="0298a05"/>乐。是其本怀。其如五浊罪重苦多。先宜拔苦。所谓病 <lb ed="X" n="0169b21"/><lb ed="R055" n="0298a06"/>急必先治其表也。况此<g ref="#CB15131">邦</g>下劣。名为堪忍。苟非大难 <lb ed="X" n="0169b22"/><lb ed="R055" n="0298a07"/>大苦。只耽粗敝五欲。以之为乐。不能迴心向道。必至 <lb ed="X" n="0169b23"/><lb ed="R055" n="0298a08"/>水火刀贼。大难临头。无可如何。方思求救大士。若大 <lb ed="X" n="0169b24"/><lb ed="R055" n="0298a09"/>士因其平日怠惰。至苦方求。而不为救拔。则此顽冥 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169c" n="0169c"/> <lb ed="X" n="0169c01"/><lb ed="R055" n="0298a10"/>众生。永无发心脱苦之期。又非大士度苦普门。故大 <lb ed="X" n="0169c02"/><lb ed="R055" n="0298a11"/>士因其急难一称。则为大士悲心所缘。即令脱苦。如 <lb ed="X" n="0169c03"/><lb ed="R055" n="0298a12"/>水在盆中。月在天上。而感应道交。成機感因缘。由此 <lb ed="X" n="0169c04"/><lb ed="R055" n="0298a13"/>一脱苦後。便能志心皈向。缓予法乐矣。则大士岂不 <lb ed="X" n="0169c05"/><lb ed="R055" n="0298a14"/>欲即与天下苍生之乐哉。势未可也。即此拔苦之中。 <lb ed="X" n="0169c06"/><lb ed="R055" n="0298a15"/>亦必先其急者。如入水入火。乃报障<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c0601" n="0169c0601"/><anchor xml:id="beg0169c0601" n="0169c0601"/>已<anchor xml:id="end0169c0601"/>临。在劫在数。 <lb ed="X" n="0169c07"/><lb ed="R055" n="0298a16"/>命在须臾。必无免理。而𣨛呼大士。如童子无知。<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c0701" n="0169c0701"/><anchor xml:id="beg0169c0701" n="0169c0701"/>已<anchor xml:id="end0169c0701"/>堕 <lb ed="X" n="0169c08"/><lb ed="R055" n="0298a17"/>水火。心中既无相识之人。亦无脱苦之法。只得嚎呼 <lb ed="X" n="0169c09"/><lb ed="R055" n="0298a18"/>父母。父母即行匍匐救之。略不後时矣。故拔七难在 <lb ed="X" n="0169c10"/><lb ed="R055" n="0298b01"/>前。至于内心三毒。虽足害身招报。当受现苦後苦。事 <lb ed="X" n="0169c11"/><lb ed="R055" n="0298b02"/>如稍缓。故亦次之。无男无女。虽曰恶报。犹身外事也。 <lb ed="X" n="0169c12"/><lb ed="R055" n="0298b03"/>特居拔苦之後。再推大士来我娑婆。意欲化我众生 <lb ed="X" n="0169c13"/><lb ed="R055" n="0298b04"/>断爱缠。出生死。今此人求男求女。全是贪爱胶粘。留 <lb ed="X" n="0169c14"/><lb ed="R055" n="0298b05"/>连生死之事。大士何故返遂其求。母乃失其东来本 <lb ed="X" n="0169c15"/><lb ed="R055" n="0298b06"/>意乎。是大不然。盖刚强世界。愚痴众生。恶念易生。善 <lb ed="X" n="0169c16"/><lb ed="R055" n="0298b07"/>心难发。大士多方求渠一点向善之機。了不可得。今 <lb ed="X" n="0169c17"/><lb ed="R055" n="0298b08"/>因无後为不孝之大。不捨资财。则死与别人矣。故欲 <lb ed="X" n="0169c18"/><lb ed="R055" n="0298b09"/>求男女。平日未尝礼敬供养大士也。因有私求。暂加 <lb ed="X" n="0169c19"/><lb ed="R055" n="0298b10"/>礼敬。若大士鄙其愚痴。而不遂其求。则愚人恶心转 <lb ed="X" n="0169c20"/><lb ed="R055" n="0298b11"/>盛。永与大士绝缘矣。故遂其不正之求。而引出向<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0169c21"/><lb ed="R055" n="0298b12"/>之心。即可循循善诱。渐令離苦与乐。得出生死也。所 <lb ed="X" n="0169c22"/><lb ed="R055" n="0298b13"/>谓先以欲钩牵後令入<persName>佛</persName>道。是诸菩萨之所不屑为。 <lb ed="X" n="0169c23"/><lb ed="R055" n="0298b14"/>而观音独能俯就之者也。况大士久证智母三昧。常 <lb ed="X" n="0169c24"/><lb ed="R055" n="0298b15"/>与十方诸<persName>佛</persName>为法王子。则又是大士普门中之所暇 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170a" n="0170a"/> <lb ed="X" n="0170a01"/><lb ed="R055" n="0298b16"/>整。所谓是集義所生者。非无本而偶中之也。且大士 <lb ed="X" n="0170a02"/><lb ed="R055" n="0298b17"/>所开之门名普。正如王将军之武库。无一法而不具 <lb ed="X" n="0170a03"/><lb ed="R055" n="0298b18"/>者。若世人求男女而不与。则失普门之名实矣。良由 <lb ed="X" n="0170a04"/><lb ed="R055" n="0299a01"/>世人求六度万行。五停四念。事理禅定。人间散善。固 <lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R055" n="0299a02"/>皆与之。即以愚爱心求缠缚事。亦如洪钟在架。有叩 <lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R055" n="0299a03"/>即鸣。千機幷感。雲涌泉落。牛溲马浡。医师幷畜。方得 <lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R055" n="0299a04"/>名之曰普门也。</p> <lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R055" n="0299a05"/><p xml:id="pX35p0170a0801">〇结劝持名中。先总结三业以标持名。次约偏圆较 <lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R055" n="0299a06"/>量以显功德。三无尽意受持观世音菩萨名号得如 <lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R055" n="0299a07"/>是无量无边福德之利是结示。先总结标持中云。若 <lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R055" n="0299a08"/>有众生恭敬礼拜观世音菩萨。福不唐捐。是故众生 <lb ed="X" n="0170a12"/><lb ed="R055" n="0299a09"/>皆应受持观世音菩萨名号者。此有三意。一由上持 <lb ed="X" n="0170a13"/><lb ed="R055" n="0299a10"/>名恭念礼拜。必得脱苦除毒遂求。故云若有众生恭 <lb ed="X" n="0170a14"/><lb ed="R055" n="0299a11"/>敬礼拜。福不唐<anchor xml:id="nkr_note_add_0170a1401" n="0170a1401"/><anchor xml:id="beg0170a1401" n="0170a1401"/>捐<anchor xml:id="end0170a1401"/>。此一句是结前诸義。是故皆应受 <lb ed="X" n="0170a15"/><lb ed="R055" n="0299a12"/>持名号。此一句是劝持。当知前但云恭敬礼拜必具 <lb ed="X" n="0170a16"/><lb ed="R055" n="0299a13"/>持名。次云皆应受持名号。必该恭敬礼拜。结劝互出。 <lb ed="X" n="0170a17"/><lb ed="R055" n="0299a14"/>则互具可知。盖前既出身意二业。讵有不具口业。後 <lb ed="X" n="0170a18"/><lb ed="R055" n="0299a15"/>但云持名。岂有不具二业。是本尊说法之巧。故各出 <lb ed="X" n="0170a19"/><lb ed="R055" n="0299a16"/>一边。而令互具義显也。良由上来三业感叩。福不唐 <lb ed="X" n="0170a20"/><lb ed="R055" n="0299a17"/>捐。即得三业妙应。是故众生皆应恭敬礼拜受持名 <lb ed="X" n="0170a21"/><lb ed="R055" n="0299a18"/>号也。不唐捐。即如下别偈中。闻名及见身心。念不空 <lb ed="X" n="0170a22"/><lb ed="R055" n="0299b01"/>过三字。二者文句云若言礼拜满愿。自有礼拜不蒙 <lb ed="X" n="0170a23"/><lb ed="R055" n="0299b02"/>满愿者。何得云不唐捐耶。释曰。由心不志。即未满愿。 <lb ed="X" n="0170a24"/><lb ed="R055" n="0299b03"/>礼拜之功。冥资不失。此如梵网中忏悔。虽不见光见 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170b" n="0170b"/> <lb ed="X" n="0170b01"/><lb ed="R055" n="0299b04"/>华。亦得增益受戒。是故应礼拜受持也。三者。问。今以 <lb ed="X" n="0170b02"/><lb ed="R055" n="0299b05"/>有难呼名。有毒心念。有求礼拜。然後脱苦。倘世人有 <lb ed="X" n="0170b03"/><lb ed="R055" n="0299b06"/>无难无毒无求者。则似不须礼念。礼念亦无用无福 <lb ed="X" n="0170b04"/><lb ed="R055" n="0299b07"/>矣。答。纵无难无求。若有礼拜恭敬福不唐捐。有求即 <lb ed="X" n="0170b05"/><lb ed="R055" n="0299b08"/>遂。固不徒弃。无求礼念。获福弥勝。故不唐捐。良以有 <lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R055" n="0299b09"/>难称名。即能脱苦。固须持礼。即无难称名。福不唐捐。 <lb ed="X" n="0170b07"/><lb ed="R055" n="0299b10"/>是故皆应受持名号。有毒即除。固宜恭敬。无毒恭敬。 <lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R055" n="0299b11"/>福不唐捐。是故皆应受持。有求必遂。固须礼拜。无求 <lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R055" n="0299b12"/>礼拜。福不唐捐。是故皆应礼念持名也。则知有求者 <lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R055" n="0299b13"/>固当礼念。无求者尤当礼念矣。皆之一字。乃普指天 <lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R055" n="0299b14"/>下众生。盖有求有难而礼念者。人不多得。今以无求 <lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R055" n="0299b15"/>无难者念礼不唐。则天下皆宜礼念受持名号矣。故 <lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R055" n="0299b16"/>云皆应。问。既通结三业。以劝持礼。何故至下但约持 <lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R055" n="0299b17"/>名。以较功德耶。答。但一口业持名小善。福尙无穷。何 <lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R055" n="0299b18"/>况内心恭敬常念之功德乎。又何况礼拜供养之功 <lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R055" n="0300a01"/>德乎。有难有求而持礼之福尙是无穷。何况无难无 <lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R055" n="0300a02"/>求。修于日用寻常时之功德乎。此<persName>如来</persName>说法巧妙。但 <lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R055" n="0300a03"/>较持名小福。足以况出念礼深功。及无求亦修之恒 <lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R055" n="0300a04"/>德无量无边矣。</p> <lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R055" n="0300a05"/><p xml:id="pX35p0170b2001">〇普门示现中。天道但现幾尊天王。人道巨细俱现 <lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R055" n="0300a06"/>者。由天男天女等天民。皆是凡夫修去。著乐既深。不 <lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R055" n="0300a07"/>念无常。大士虽现入彼类。彼不迴心。况天民以自感 <lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R055" n="0300a08"/>之乐为极。别无欣慕<persName>佛</persName>法之心。似乎无人如彼之意。 <lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R055" n="0300a09"/>故大士现入彼类。作渠君主。超过此等。而修证<persName>佛</persName>法 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170c" n="0170c"/> <lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R055" n="0300a10"/>以自威力。普化臣民。自然上行下效。渐引归心。如请 <lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R055" n="0300a11"/>观音经中天人丈夫观世音。大梵深远观世音。皆现 <lb ed="X" n="0170c03"/><lb ed="R055" n="0300a12"/>为君主。以对治自尊之臣民者。楞严云彼四禅中五 <lb ed="X" n="0170c04"/><lb ed="R055" n="0300a13"/>净居人。及彼天王。但有钦闻而无瞻见。良由皆大权 <lb ed="X" n="0170c05"/><lb ed="R055" n="0300a14"/>菩萨示现其中故也。稽此处示现。即足以消彼经疑 <lb ed="X" n="0170c06"/><lb ed="R055" n="0300a15"/>心矣。人道中男女贵贱毕现者。正若能整心虑趣菩 <lb ed="X" n="0170c07"/><lb ed="R055" n="0300a16"/>提。唯人道为能耳。况人间苦乐相间。有书般若儆念 <lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R055" n="0300a17"/>无常。发心不定。十界機心俱在人中。人可证成。人是 <lb ed="X" n="0170c09"/><lb ed="R055" n="0300a18"/>现见。大士既到人间说法。故多现人身也。然此三十 <lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R055" n="0300b01"/>二应。略擧其端。若论大士普门示现。如大悲云现千 <lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R055" n="0300b02"/>手眼。楞严云八万四千身手。不可涯量。只如为金婴 <lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R055" n="0300b03"/>妻。马郞妇。唐文皇蚶内。<name role="" type="person">唐代宗</name>卵中。冯巨区猪齿臼 <lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R055" n="0300b04"/>化身。又岂数端而能尽普门自在哉。</p> <lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R055" n="0300b05"/><p xml:id="pX35p0170c1401">〇普门与乐之後结劝供养者。亦未尝不具三业。大 <lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R055" n="0300b06"/>供养之大事犹宜勇为。何况心念口称之次者。而不 <lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R055" n="0300b07"/>当精进哉。前则较持名之浅浅以况身意之深深。今 <lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R055" n="0300b08"/>则擧供养之巨大。以该心口之次贰。说法巧妙。莫过 <lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R055" n="0300b09"/>此矣。应知前持名中以六十二亿恒沙菩萨以较观 <lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R055" n="0300b10"/>音一位。是二人福正等无异。今观供养中何不出较 <lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R055" n="0300b11"/>量一端耶。须知以地住之无尽意菩萨。犹以历劫修 <lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R055" n="0300b12"/>感法门璎珞。而供观音。求其愍庇。则知供馀菩萨。与 <lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R055" n="0300b13"/>供观音大士之福。不啻霄壤什百之不可思议矣。又 <lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R055" n="0300b14"/>复以璎珞上供。只财施耳。无尽意何得云受此法施 <lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R055" n="0300b15"/>珍宝璎珞耶。盖地住菩萨。历劫修行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c2401" n="0170c2401"/><anchor xml:id="beg0170c2401" n="0170c2401"/>已<anchor xml:id="end0170c2401"/>入实报。福慧 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171a" n="0171a"/> <lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R055" n="0300b16"/>俱隆。故皆以法门珍宝严身。如花严云舍那珍御之 <lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R055" n="0300b17"/>服。法花云璎珞长者。岂非以功德珍宝莊严之法门 <lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R055" n="0300b18"/>身耶。如世贫人。夙不修福。衣不遮身。冻馁而死。殖福 <lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R055" n="0301a01"/>之人。珠衣玉食。是其例也。然则颈珠之供。即是以所 <lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R055" n="0301a02"/>修法门为施也。此中观音不受。无尽再上。乃假本尊 <lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R055" n="0301a03"/>一为缓颊。而与受各得其正。<persName>佛</persName>曰当愍无尽意及四 <lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R055" n="0301a04"/>众八部受此璎珞者。言无尽捨供非自邀福也。欲引 <lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R055" n="0301a05"/>四众八部仿效兴供。以与大士结缘。以求大士与拔。 <lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R055" n="0301a06"/>此无尽意之苦心也。观音汝当愍渠为众之心。受此 <lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R055" n="0301a07"/>璎珞。故云当愍无尽意也。况今无尽意率先兴供。以 <lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R055" n="0301a08"/>引馀众。若大士不受。则四众八部目击不受。皆借口 <lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R055" n="0301a09"/>谓大士不受。不肯兴施。不与大士结缘。岂不永断众 <lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R055" n="0301a10"/>生善缘哉。今劝观音慨受供养。则开众生供养之门。 <lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R055" n="0301a11"/>悉皆上行下效。与圣结缘。即有出生死之期矣。故云 <lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R055" n="0301a12"/>愍四众八部受此璎珞。此一劝足以见与者为人不 <lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R055" n="0301a13"/>为<anchor xml:id="nkr_note_add_0171a1601" n="0171a1601"/><anchor xml:id="beg0171a1601" n="0171a1601"/>己<anchor xml:id="end0171a1601"/>。悲心别白。受者亦为人不为物。与拔可行。言既 <lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R055" n="0301a14"/>中理。与受得正。故观音即时受之矣。夫法身大士。固 <lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R055" n="0301a15"/>与受之间。皆为法为生。而娑婆恶人。极难遊化。彼即 <lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R055" n="0301a16"/>从傍冷觑。以见圣遇云观音之来。如商估贾人。赚我 <lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R055" n="0301a17"/>东土璎珞去矣。观音为遮恶人恶见。不堕贪著。即以 <lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R055" n="0301a18"/>还供二圣。</p><p xml:id="pX35p0171a2105" cb:place="inline">无尽意汝问云何能遊娑婆为生说法。此 <lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R055" n="0301b01"/>足以见大士能遊娑婆。能化恶人之神力自在也。</p> <lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R055" n="0301b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171a2301">△二别偈。本是普门重颂。今名别偈有二義。一此 <lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R055" n="0301b03"/>非什师同时所翻。至隋阇那笈多别译故。二非但 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171b" n="0171b"/> <lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R055" n="0301b04"/>重颂长行。复有长颂与拔行愿。及别释观音二字。 <lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R055" n="0301b05"/>幷与长行出没少异故。律师云自馀支品别偈。盖 <lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R055" n="0301b06"/>指此也。分三。一重颂经文。二别释观音。三重结持 <lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R055" n="0301b07"/>供。初又二。一问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R055" n="0301b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b0501">尔时无尽意菩萨。以偈问曰。<persName>世尊</persName>妙相具。我今褈问 <lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R055" n="0301b09"/>彼。<persName>佛</persName>子何因缘。名为观世音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R055" n="0301b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b0701">△二答分二。一双标二。一正标与拔二。一观音拔 <lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R055" n="0301b11"/>苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R055" n="0301b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b0901">具足妙相尊。偈答无尽意。汝听观音行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R055" n="0301b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b1001">诸菩萨各有专修行门。而观音独以大悲拔苦为 <lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R055" n="0301b14"/>行。如大悲经十六愿。前之四弘以度众生之苦为 <lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R055" n="0301b15"/>先。而後六愿全对治四趣之苦。又如请观音中六 <lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R055" n="0301b16"/>观音对破六道。大悲大慈狮子无畏大光普照率 <lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R055" n="0301b17"/>以对治为主。正归拔苦。故此句标前观音拔苦也。</p> <lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R055" n="0301b18"/><p xml:id="pX35p0171b1501">△二普门与乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R055" n="0302a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b1601">善应诸方所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R055" n="0302a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b1701">标以种种形遊诸国土可知。</p> <lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R055" n="0302a03"/><p xml:id="pX35p0171b1801">△二长颂行愿。长。馀也。经文中但明与拔。不出与 <lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R055" n="0302a04"/>拔之本。今補出之。故云长也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R055" n="0302a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b2001">弘誓深如海。历劫不思议。侍多千亿<persName>佛</persName>。发大淸净愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R055" n="0302a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b2101">誓愿如十六愿。十二愿。及于宝藏<persName>佛</persName>时。若有众生 <lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R055" n="0302a07"/>称我名字不得解脱者。我誓不成正觉。若有诵持 <lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R055" n="0302a08"/>大悲神咒。不生诸<persName>佛</persName>国者。我誓不成正觉等。侍<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R055" n="0302a09"/>即是行也。如初遇古观音<persName>如来</persName>。发心成果以後。同 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171c" n="0171c"/> <lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R055" n="0302a10"/>慈同悲。上求<persName>佛</persName>道。下化众生。遇千光王静住<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R055" n="0302a11"/>顿超八地等是也。由久有如此行愿之本。方能现 <lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R055" n="0302a12"/>身无量与拔无方也。前云观音行。是果後拔苦。今 <lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R055" n="0302a13"/>侍<persName>佛</persName>之行。乃因中所修。</p> <lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R055" n="0302a14"/><p xml:id="pX35p0171c0501">△二双释二。一释观音拔苦三。一总颂三业灭苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R055" n="0302a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171c0601">我为汝略说。闻名及见身。心念不空过。能灭诸有苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R055" n="0302a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171c0701">长行拔苦中呼名救七难。心念灭三毒。身礼遂二 <lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R055" n="0302a17"/>求。今先总颂之曰。闻名见身心念。能灭诸有苦。即 <lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R055" n="0302a18"/>免七难等苦。由此七难二求。约三障释。元通十界。 <lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R055" n="0302b01"/>故云诸有。感观音二十五王三昧。遍拔二十五有 <lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R055" n="0302b02"/>三障。直至于极。故云能灭。大师于文句中约義以 <lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R055" n="0302b03"/>作三释。今于偈颂中宛出此義。深见大师观行即 <lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R055" n="0302b04"/><persName>佛</persName>。知<persName>如来</persName>秘藏之东土小释迦也。不空过三字。即 <lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R055" n="0302b05"/>上福不唐捐句也。既总颂三业拔苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1401" n="0171c1401"/><anchor xml:id="beg0171c1401" n="0171c1401"/>已<anchor xml:id="end0171c1401"/>。然後廣出 <lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R055" n="0302b06"/>口呼一端。</p> <lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R055" n="0302b07"/><p xml:id="pX35p0171c1601">△二廣颂称名救难。廣者。以长行但列七难。今颂 <lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R055" n="0302b08"/>乃出十二。故云廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R055" n="0302b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171c1801">假使兴害意。推落大火坑。念彼观音力。火坑变成池 <lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R055" n="0302b10"/><note place="inline">一</note>。或漂流巨海。鱼龙诸鬼难。念彼观音力。波浪不能 <lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R055" n="0302b11"/>没<note place="inline">二</note>。或在须弥峰。为人所推堕。念彼观音力。如日虚 <lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R055" n="0302b12"/>空住<note place="inline">三</note>。或被恶人逐。堕落金刚山。念彼观音力。不能 <lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R055" n="0302b13"/>损一毛<note place="inline">四</note>。或値怨贼绕。各执刀加害。念彼观音力。咸 <lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R055" n="0302b14"/>即起慈心<note place="inline">五</note>。或遭王难苦。临刑欲寿终。念彼观音力。 <lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R055" n="0302b15"/>刀寻段段壞<note place="inline">六</note>。或囚禁枷锁。手足被杻械。念彼观音 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172a" n="0172a"/> <lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R055" n="0302b16"/>力。释然得解脱<note place="inline">七</note>。咒诅诸毒药。所欲害身者。念彼观 <lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R055" n="0302b17"/>音力。还著于本人<note place="inline">八</note>。或遇恶罗刹。毒龙诸鬼等。念彼 <lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R055" n="0302b18"/>观音力。时悉不敢害<note place="inline">九</note>。若恶兽围绕。利牙爪可怖。念 <lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R055" n="0303a01"/>彼观音力。疾走无边方<note place="inline">十</note>。蚖蛇及蝮蝎。气毒烟火燃。 <lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R055" n="0303a02"/>念彼观音力。寻声自回去<note place="inline">十一</note>。雲雷鼓挈电。降雹澍大 <lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R055" n="0303a03"/>雨。念彼观音力。应时得消散<note place="inline">十二</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R055" n="0303a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a0701">难虽十二。要不出地水火风空识之六。不过多出 <lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R055" n="0303a05"/>幾端以显大士妙能。文则可知也。</p> <lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R055" n="0303a06"/><p xml:id="pX35p0172a0901">△三总结救苦无量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R055" n="0303a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172a1001">众生被困厄。无量苦逼身。观音妙智力。能救世间苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R055" n="0303a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a1101">长行中先明总救诸苦云。若有无量百千万亿众 <lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R055" n="0303a09"/>生受诸苦恼。闻是菩萨一心称名。观世音菩萨即 <lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R055" n="0303a10"/>时观其音声皆得解脱<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1301" n="0172a1301"/><anchor xml:id="beg0172a1301" n="0172a1301"/>已<anchor xml:id="end0172a1301"/>。然後别出救拔七难。今 <lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R055" n="0303a11"/>明拔诸难<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1401" n="0172a1401"/><anchor xml:id="beg0172a1401" n="0172a1401"/>已<anchor xml:id="end0172a1401"/>。然後总结普救。此说法後先互明之 <lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R055" n="0303a12"/>体也。前云百千万亿众生。今云世间众生。前云受 <lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R055" n="0303a13"/>诸苦恼。今云无量苦逼。義一也。</p> <lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R055" n="0303a14"/><p xml:id="pX35p0172a1701">△二释普门与乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R055" n="0303a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172a1801">具足神通力。廣修智方便。十方诸国土。无刹不现身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R055" n="0303a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a1901">长行中普门示现列三十二身。历十法界国土。以 <lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R055" n="0303a17"/>三轮不思议化物则何其冗廣。今只以一偈颂之。 <lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R055" n="0303a18"/>而義无不周。此详处宜略也。如上拔苦中但列七 <lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R055" n="0303b01"/>难重颂中廣开十二。而義无所增。此略处反详也。</p> <lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R055" n="0303b02"/><p xml:id="pX35p0172a2301">△上来重颂长行与拔二章竟。但两章後有劝持 <lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R055" n="0303b03"/>劝供二意。此中不颂。直待孤起释观音二字完。方 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172b" n="0172b"/> <lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R055" n="0303b04"/>总结云。是故须常念。是故应顶礼者。何也。盖由观 <lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R055" n="0303b05"/>音二字虽是孤起别颂。要其義意。不出与拔二端。 <lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R055" n="0303b06"/>故直待与拔義竟。方结劝持劝供也。</p> <lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R055" n="0303b07"/><p xml:id="pX35p0172b0401">△二别释观音。此非颂长行之偈。名孤起颂。由上 <lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R055" n="0303b08"/>称观音之名。即能拔苦。重颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0172b0501" n="0172b0501"/><anchor xml:id="beg0172b0501" n="0172b0501"/>已<anchor xml:id="end0172b0501"/>完。而今别释观音 <lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R055" n="0303b09"/>二字功德。故云别偈。分二。一约拔苦释观。二约与 <lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R055" n="0303b10"/>乐释音。长行中但云观音拔苦普门与乐。则似大 <lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R055" n="0303b11"/>士之名。偏而非圆矣。故今详此一名。双具与拔。始 <lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R055" n="0303b12"/>尽大土名義圆通。又复长行中但出称名拔苦。不 <lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R055" n="0303b13"/>知名下有何奇异因缘。乃能一称即遂与拔。故今 <lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R055" n="0303b14"/>释出观音二字即圆妙谛观。生<persName>佛</persName>一体。感应同源。 <lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R055" n="0303b15"/>故能拔同体之苦。与同体之乐。用显众生称观音 <lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R055" n="0303b16"/>者。即感自性之本<persName>佛</persName>。观音遂与拔者。即应自心之 <lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R055" n="0303b17"/>群生。所以一称名而与拔顿遂也。初中分三。一牒 <lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R055" n="0303b18"/>所拔苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R055" n="0304a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172b1601">种种诸恶趣。地狱鬼畜牲。生老病死苦。以渐悉令灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R055" n="0304a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172b1701">将欲详大士拔苦圆妙三观。先出所拔众苦。为大 <lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R055" n="0304a03"/>士妙观对治之境。三恶趣上贯以种种者。通至界 <lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R055" n="0304a04"/>外变易国土也。生老病死不但六道。直至等觉。有 <lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R055" n="0304a05"/>後生死。皆有因移果易。生灭无常。但在界外。转名 <lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R055" n="0304a06"/>缘因生壞耳。良由见思招分段生老病死。尘沙通 <lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R055" n="0304a07"/>界内外。无明招变易生老病死。大士妙观。悉能令 <lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R055" n="0304a08"/>灭。若论大士圆观。只应五住二死圆破。今言渐者。 <lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R055" n="0304a09"/>譬如冶铁。粗垢先落。法尔先灭界内生死。次灭界 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172c" n="0172c"/> <lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R055" n="0304a10"/>内外生死。然後净除界外生老病死也。次即出能 <lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R055" n="0304a11"/>拔之本。</p> <lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R055" n="0304a12"/><p xml:id="pX35p0172c0301">△二释能拔观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R055" n="0304a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172c0401">真观淸净观。廣大智慧观。悲观及慈观。常愿常瞻仰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R055" n="0304a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172c0501">真观淸净观。乃圆空观也。以此真空。破四住之妄。 <lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R055" n="0304a15"/>真空观成。遍净六凡生老病死之染汚恶趣。古来 <lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R055" n="0304a16"/>只有空观。因王家讳此空字。故易为淸净二字。廣 <lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R055" n="0304a17"/>大智慧观。即诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量之中道观。以此 <lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R055" n="0304a18"/>中观。遍灭界外生老病死五住无明之变易恶趣。 <lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R055" n="0304b01"/>楞严云初于闻中入流忘所。至忽然超越世出世 <lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R055" n="0304b02"/>间。遍灭两种世间恶趣生死之苦。功在空中二观。 <lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R055" n="0304b03"/>盖自行破惑先需此二。即以之破他之惑。亦先宜 <lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R055" n="0304b04"/>此二。指要云亡净秽。故以空以中。又云遮则法尔 <lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R055" n="0304b05"/>空中。是生死恶惑既破。即可感而遂通。随缘出假。 <lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R055" n="0304b06"/>遍化众生。而假观度生。不出拔苦与乐。即悲观慈 <lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R055" n="0304b07"/>观。楞严云上与十方诸<persName>佛</persName>同一慈力。与乐慈观也。 <lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R055" n="0304b08"/>下与法界众生同一悲仰。拔苦悲观也。此假观遍 <lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R055" n="0304b09"/>灭众生种种恶趣生老病死。即破恶业尘沙也。盖 <lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R055" n="0304b10"/>由大士。自以二十五王三昧。一一三昧皆以三观 <lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R055" n="0304b11"/>功成。遍灭惑业苦三障。然後以本法功德。遍破法 <lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R055" n="0304b12"/>界众生之三障。如云空观成故。见思烦恼破。假观 <lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R055" n="0304b13"/>成故。恶业尘沙破。中观成故。无明根本破。菩萨自 <lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R055" n="0304b14"/>以三观破三障。复以三观遍破二十五有三障是 <lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R055" n="0304b15"/>也。常愿常瞻仰句。是本尊结劝之词。言大士既有 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173a" n="0173a"/> <lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R055" n="0304b16"/>如此三种妙观。悉灭众苦。则凡在众生。应当常常 <lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R055" n="0304b17"/>发愿。以瞻仰大士。求其灭苦矣。此观字作去声。又 <lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R055" n="0304b18"/>当约埤雅雚见分明而训。</p> <lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R055" n="0305a01"/><p xml:id="pX35p0173a0401">△二结成智用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R055" n="0305a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173a0501">无垢淸净光。慧日破诸暗。能伏灾风火。普明照世间。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R055" n="0305a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173a0601">以三观功。悉灭种种恶趣生老病死之五住二死。 <lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R055" n="0305a04"/>则尘净光生。观成智显。任运成三种智光。照用同 <lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R055" n="0305a05"/>时也。淸净观成淸净光。真观破四住染汚成无垢 <lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R055" n="0305a06"/>光。廣大智慧中观成慧日破五住二死之暗。经云 <lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R055" n="0305a07"/>端坐念实相。众罪如霜露。慧日能消除是也。假观 <lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R055" n="0305a08"/>慈悲与拔苦乐。苦属报障。如前七难等报。报又莫 <lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R055" n="0305a09"/>重乎大小三灾。今妙假观成。成道种智。能圆拔法 <lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R055" n="0305a10"/>界三障。故云能伏灾风火。灾字是总。风火是别。总 <lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R055" n="0305a11"/>别兼擧。以显妙假种智破恶业。尘沙三障之尽净 <lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R055" n="0305a12"/>也。上来观成智用。且皆论破。障既破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1501" n="0173a1501"/><anchor xml:id="beg0173a1501" n="0173a1501"/>已<anchor xml:id="end0173a1501"/>。则三观洞 <lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R055" n="0305a13"/>明。普照法界。一一世间。皆是寂光正境。而常寂光 <lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R055" n="0305a14"/>土。不離娑婆。又非太虚。空无一物。所谓不如三界。 <lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R055" n="0305a15"/>见于三界。以圆三观三智皆妙一切法。故云普明 <lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R055" n="0305a16"/>照世间也。前论遮情。後明显法。法应尔也。又复应 <lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R055" n="0305a17"/>知前未得三观圆破三障。则种种无非恶趣生死。 <lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R055" n="0305a18"/>既破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a2101" n="0173a2101"/><anchor xml:id="beg0173a2101" n="0173a2101"/>已<anchor xml:id="end0173a2101"/>後。即此种种。皆成普明所照妙境也。</p> <lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R055" n="0305b01"/><p xml:id="pX35p0173a2201">△二约与乐释音二。一先示二轮为音本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R055" n="0305b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173a2301">悲体戒雷震。慈意妙大雲。澍甘露法雨。灭除烦恼<g ref="#CB08504">焰</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R055" n="0305b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173a2401">欲说三种音弘三周妙法以与乐。先出说法之本。 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173b" n="0173b"/> <lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R055" n="0305b04"/>由于慈悲身意久成。方能口轮雨法除<g ref="#CB08504">焰</g>。身体名 <lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R055" n="0305b05"/>悲。即大悲惊入火宅也。然此身轮必由作无作戒。 <lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R055" n="0305b06"/>精持无犯而成。戒言雷震者。行人四羯磨成。十方 <lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R055" n="0305b07"/>戒光。从行人顶入。如天崩地震之声。天眼圣人能 <lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R055" n="0305b08"/>见。故喩如雷震。意名慈者。如云应以何身得度。三 <lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R055" n="0305b09"/>七观树经行等。多分鉴機。欲与出世四教之法乐。 <lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R055" n="0305b10"/>岂非是慈。又如大雲者。雲能含雨。如世人云皆望 <lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R055" n="0305b11"/>这朵雲裡雨。即心含法雨。言乃心之表。即说心中 <lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R055" n="0305b12"/>所含法门。如澍甘露雨。音轮说法。活人法身慧命 <lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R055" n="0305b13"/>如诸天不死甘露也。当知此口音说教。皆由大悲 <lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R055" n="0305b14"/>身戒久成。大慈意雲久畜。然後得以音轮弘化也。</p> <lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R055" n="0305b15"/><p xml:id="pX35p0173b1201">△二正出三音皆与乐。三音。指法音。喩音。勝世间 <lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R055" n="0305b16"/>因缘音。分二。一念音与乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R055" n="0305b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173b1401">诤讼经官处。怖畏军阵中。念彼观音力。众冤悉退散。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R055" n="0305b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173b1501">诤讼军阵。似牒前十二难之未尽。念观音力皆得 <lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R055" n="0306a01"/>退散。文同拔苦。而今科为与乐者。以下正释音字。 <lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R055" n="0306a02"/>重在乐边。即普门与乐中。即现何身而为说法之 <lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R055" n="0306a03"/>音。此说法定在与乐。故且名之。若论正体与拔同 <lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R055" n="0306a04"/>时。然不可以通难别。既云怖畏退散。岂不欢乐。</p> <lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R055" n="0306a05"/><p xml:id="pX35p0173b2001">△二正出三音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R055" n="0306a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173b2101">妙音观世音。梵音海潮音。勝彼世间音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R055" n="0306a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173b2201">此五个音。皆指定大士而为说法之音。所说之法。 <lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R055" n="0306a08"/>定指妙法。不可因有观其音声之句。误判为众生 <lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R055" n="0306a09"/>之音。若作機感之音。文義俱失。妙音即中实谛观 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173c" n="0173c"/> <lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R055" n="0306a10"/>之音。能弘妙法。而中機不多。大士出假度生。又当 <lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R055" n="0306a11"/>遍观世间機宜何如。分别药病。如尘若沙。悉皆知 <lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R055" n="0306a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0173c0301" n="0173c0301"/><anchor xml:id="beg0173c0301" n="0173c0301"/>已<anchor xml:id="end0173c0301"/>。方以法音而教化之。此俗谛出假音也。梵。净也。 <lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R055" n="0306a13"/>真空慧观当前。直显真谛。则烦恼染汚尽净无馀。 <lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R055" n="0306a14"/>如云真谛者泯一切法。此是大士以圆妙三谛三 <lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R055" n="0306a15"/>观之法音。以弘<persName>如来</persName>法说周中之妙法。遍化众生 <lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R055" n="0306a16"/>令得开示悟入之乐也。海潮音是譬喩。海中之潮 <lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R055" n="0306a17"/>极有信准。断不前後失时。大士说法。妙逗機宜。断 <lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R055" n="0306a18"/>不先後差機。若機未叩而先说。機<anchor xml:id="nkr_note_add_0173c0901" n="0173c0901"/><anchor xml:id="beg0173c0901" n="0173c0901"/>已<anchor xml:id="end0173c0901"/>过而不说。则 <lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R055" n="0306b01"/>如初一十五应子时潮者。而反在<anchor xml:id="nkr_note_add_0173c1001" n="0173c1001"/><anchor xml:id="beg0173c1001" n="0173c1001"/>已<anchor xml:id="end0173c1001"/>未二时。失信 <lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R055" n="0306b02"/>差機矣。今大士法音。如洪钟在架。有叩即鸣。明镜 <lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R055" n="0306b03"/>当台。有形即现。不先不後。准逗機宜。喩如海潮也。 <lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R055" n="0306b04"/>大士以此喩音。弘<persName>如来</persName>喩说周之妙法也。勝彼世 <lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R055" n="0306b05"/>间音者。<persName>如来</persName>又恐众生不解大士说法当機。与拔 <lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R055" n="0306b06"/>无爽之音。故放下法喩。而直示之曰。总是大士应 <lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R055" n="0306b07"/>求之音。勝如你辈世间人之音言也。世人侵诺者 <lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R055" n="0306b08"/>必寡信。人或以缓急求济。虽口允而心不与。或患 <lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R055" n="0306b09"/>难求救。虽口佯应而不为排难解纷。虽有好言好 <lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R055" n="0306b10"/>语。以祝颂与乐。而终不与焉。此世间人之音声也。 <lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R055" n="0306b11"/>大士则不然。人有苦难呼求。求而即拔。人稍修行 <lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R055" n="0306b12"/>求乐。乐即遍与。如今长行中所云者是也。非发愿 <lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R055" n="0306b13"/>时皆许与拔。及至干求皆了无实济之世间虚语 <lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R055" n="0306b14"/>人也。大士以此勝世间因缘之法音。以弘<persName>如来</persName>过 <lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R055" n="0306b15"/>去尘点世界。王子覆讲因缘之妙法也。盖此品既 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174a" n="0174a"/> <lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R055" n="0306b16"/>属流通独妙之人法。不可漫指散释。良由大士东 <lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R055" n="0306b17"/>来。说法度生。具此三种妙音。故能弘通本尊三周 <lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R055" n="0306b18"/>妙法。况此音声。正逗<name role="" type="person">娑婆世界</name>耳根最利之众生。 <lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R055" n="0307a01"/>故又宜在娑婆弘妙法。以度群生。非他菩萨能企 <lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R055" n="0307a02"/>及也。</p> <lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R055" n="0307a03"/><p xml:id="pX35p0174a0601">△三重结持供二。一结劝持名。二结劝礼供。长行 <lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R055" n="0307a04"/>中拔七难等苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0174a0701" n="0174a0701"/><anchor xml:id="beg0174a0701" n="0174a0701"/>已<anchor xml:id="end0174a0701"/>。即结劝持名。普门与乐<anchor xml:id="nkr_note_add_0174a0702" n="0174a0702"/><anchor xml:id="beg0174a0702" n="0174a0702"/>已<anchor xml:id="end0174a0702"/>。即结 <lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R055" n="0307a05"/>劝礼供。今直待孤起观音完後。方总出前二结。故 <lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R055" n="0307a06"/>云重结。良由别释观音。只足上与拔慈悲二端。非 <lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R055" n="0307a07"/>别说他事。故得待完总结。于義无隔也。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R055" n="0307a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174a1101">是故须常念。念念勿生疑。观世音净圣。于苦恼死厄。 <lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R055" n="0307a09"/>能为作依怙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R055" n="0307a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174a1301">苦恼死厄能作依怙故须常念。即是结上劝持拔 <lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R055" n="0307a11"/>苦矣。</p> <lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R055" n="0307a12"/><p xml:id="pX35p0174a1501">△二结劝供礼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R055" n="0307a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174a1601">具一切功德。慈眼视众生。福聚海无量。是故应顶礼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R055" n="0307a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174a1701">慈眼视生是与乐。福聚如海能与乐。故应顶礼。是 <lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R055" n="0307a15"/>劝礼供。即是颂上与乐劝供矣。问。长行云供养。今 <lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R055" n="0307a16"/>云顶礼。云何通。答。供养该四事。该献珠顶礼恭敬 <lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R055" n="0307a17"/>等法。前云供养。乃擧其总。今云顶礼。乃擧供养中 <lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R055" n="0307a18"/>之别。总别互出。義则一也。问。长行派劝。今何总结。 <lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R055" n="0307b01"/>答。派劝总劝。于義无妨。但前後稍移。弥觉隽永。又 <lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R055" n="0307b02"/>以见说法融通。辩才无碍。不堕呆实之讥也。问。长 <lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R055" n="0307b03"/>行中二章各出。前有挍量。後明献供。何等郑重委 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174b" n="0174b"/> <lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R055" n="0307b04"/>悉。今何幾句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b0101" n="0174b0101"/><anchor xml:id="beg0174b0101" n="0174b0101"/>已<anchor xml:id="end0174b0101"/>。答。<persName>如来</persName>说法。只贵義显。不论多 <lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R055" n="0307b05"/>少。所谓多亦四德。少亦四德。廣亦般若。略亦般若。 <lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R055" n="0307b06"/>明珠一颗。寧有不具众宝耶。再探<persName>佛</persName>意。重在发明 <lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R055" n="0307b07"/>大士与拔慈悲。至于劝供持名。意似稍缓。可以略 <lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R055" n="0307b08"/>结。况上既廣详。此宜略点。廣略互显。劝意弥明。不 <lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R055" n="0307b09"/>须疑也。</p> <lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R055" n="0307b10"/><p xml:id="pX35p0174b0701">△大章第二结益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R055" n="0307b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174b0801">尔时持地菩萨即从座起。前白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。若有众生 <lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R055" n="0307b12"/>闻是观世音菩萨品自在之业普门示现神通力者。 <lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R055" n="0307b13"/>当知是人功德不少。<persName>佛</persName>说是普门品时。众中八万四 <lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R055" n="0307b14"/>千众生。皆发无等等阿耨多罗三藐三菩提心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R055" n="0307b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174b1201">持地结益。似较本尊称歎更深一层。夫以大师之 <lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R055" n="0307b16"/>口。赞迷弟子与拔慈悲至矣尽矣。谁敢赞辞。而持 <lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R055" n="0307b17"/>地忽然起座白<persName>佛</persName>。有何智过于师。能资师不足。以 <lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R055" n="0307b18"/>呈露乎。持地谓必众生称观音名而後拔苦。心念 <lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R055" n="0308a01"/>然後灭毒。礼拜然後遂求。供养然後现身与乐等。 <lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R055" n="0308a02"/>则世之不能称念礼供者。大士皆不度矣。岂大士 <lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R055" n="0308a03"/>之无缘慈悲哉。须知即不称念礼供。但能闻今日 <lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R055" n="0308a04"/>说菩萨普门神力之经。当知是人功德即不少矣。 <lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R055" n="0308a05"/>但闻此经功尙不少。何况持名心念乎。又何况礼 <lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R055" n="0308a06"/>拜恭敬乎。又何况尽力供养乎。请问为得何等利 <lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R055" n="0308a07"/>益。乃为不少聻。若出三涂生三善道功德则少。若 <lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R055" n="0308a08"/>離六凡而证二乘功德亦少。若弃小乘而入菩萨 <lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R055" n="0308a09"/>功德亦少。毕竟闻经得何巨利。方为不少。如今现 <pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174c" n="0174c"/> <lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R055" n="0308a10"/>在法会。闻<persName>佛</persName>说是普门品时。众中有八万四千众 <lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R055" n="0308a11"/>生。皆发无等等阿耨多罗三藐三菩提心。直至成 <lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R055" n="0308a12"/><persName>佛</persName>。方为不少耳。闻普门经者。尙名字开解。发无上 <lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R055" n="0308a13"/>道心。何况持念礼供之五品。相似。究竟。得无上正 <lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R055" n="0308a14"/>觉哉。此持地以闻经之浅浅。况持礼之深深。初似 <lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R055" n="0308a15"/>推开<persName>佛</persName>所称歎曰。多不必得。多不必得。只须闻此 <lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R055" n="0308a16"/>经名。功至无上。绰有超师之见。次则以闻经浅益。 <lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R055" n="0308a17"/>形出持礼深功。则又有资师之功。岂徒泛泛赘辞 <lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R055" n="0308a18"/>比也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0174c10"/> <lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R055" n="0308b01"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观世音菩萨普门品肤说<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0167a1101" to="#end0167a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">二</lem><rdg wit="#wit.orig">三</rdg></app> <app from="#beg0168b2201" to="#end0168b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0168c0501" to="#end0168c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0168c1101" to="#end0168c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0168c2401" to="#end0168c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0169b1601" to="#end0169b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0169c0601" to="#end0169c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0169c0701" to="#end0169c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0170a1401" to="#end0170a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">捐</lem><rdg wit="#wit.orig">损</rdg></app> <app from="#beg0170c2401" to="#end0170c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171a1601" to="#end0171a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171c1401" to="#end0171c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172a1301" to="#end0172a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172a1401" to="#end0172a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172b0501" to="#end0172b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173a1501" to="#end0173a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173a2101" to="#end0173a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173c0301" to="#end0173c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173c0901" to="#end0173c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173c1001" to="#end0173c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174a0701" to="#end0174a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174a0702" to="#end0174a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174b0101" to="#end0174b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0167a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0167a1101">二【CB】，三【卍续】</note> <note n="0168b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0168c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0168c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0168c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0169b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0169c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0169c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0170a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170a1401">捐【CB】，损【卍续】</note> <note n="0170c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174a0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>